Ekografia e gjirit

Çfarë është

Ekografia e gjirit përdor valë zanore me frekuencë të lartë për të krijuar imazhe të indeve të gjirit. Nuk përdor rrezatim jonizues, ndaj është e sigurt edhe gjatë shtatzënisë dhe ushqyerjes me gji.

Është veçanërisht e dobishme për të dalluar një kist (qeskë me lëng, zakonisht beninje) nga një masë solide, që mund të kërkojë vlerësim të mëtejshëm.

Pse kryhet

• një kokërr ose zonë e ngjeshur që e ndjeni ju ose mjeku
• sqarimi i një gjetjeje në mamografi
• dhimbje e lokalizuar, rrjedhje nga thithka ose ndryshime të tjera
• ekzaminimi i parë për një masë te gratë e reja (zakonisht nën 30–40 vjeç), gjatë shtatzënisë ose ushqyerjes me gji
• udhëheqja e biopsisë me gjilpërë
• si ekzaminim plotësues te disa gra me inde shumë të dendura ose rrezik të lartë, sipas vlerësimit mjekësor

Përgatitja

Nuk kërkohet përgatitje e veçantë. Këshillohet:

• të vishni rroba dypjesëshe, që të hiqni vetëm pjesën e sipërme
• të mos vendosni krem, pudër ose deodorant në gjoks dhe sqetull
• të merrni me vete mamografitë dhe ekografitë e mëparshme për krahasim

Si kryhet

Shtriheni në shpinë me krahun mbi kokë. Mjeku vendos një xhel në lëkurë dhe lëviz sondën mbi gjirin dhe sqetullën (për nyjet limfatike). Ekzaminimi është pa dhimbje dhe zgjat zakonisht 15–30 minuta.

Çfarë tregon — dhe çfarë jo

Raporti përshkruan gjetjet dhe shpesh i klasifikon sipas sistemit BI-RADS, që tregon shkallën e dyshimit dhe hapin e radhës (ndjekje, kontroll pas disa muajsh ose biopsi).

• Pamja ekografike nuk e zëvendëson gjithmonë diagnozën histologjike — kur ka dyshim, biopsia jep përgjigjen përfundimtare.
• Një rezultat normal nuk e mbyll vlerësimin e një ndryshimi klinik të dyshimtë.

Ekografia dhe depistimi

Ekografia nuk e zëvendëson mamografinë e depistimit dhe nuk rekomandohet si kontroll rutinë vjetor për çdo grua të re pa simptoma.

Mosha e fillimit dhe intervali i mamografisë ndryshojnë sipas programeve kombëtare — për shembull, programi NHS në Angli fton gratë nga 50 deri në 71 vjeç. Kjo nuk është domosdoshmërisht rregulli në Shqipëri; flisni me mjekun për planin që ju përshtatet. Gratë me rrezik të lartë familjar ose gjenetik kanë nevojë për plan të veçantë, që mund të përfshijë rezonancë magnetike.

Kur duhet konsultë pa pritur

• kokërr e re në gji ose sqetull
• ndryshim i formës ose madhësisë së gjirit
• tërheqje e thithkës
• rrjedhje spontane me gjak nga thithka
• ndryshime të lëkurës (skuqje, "lëkurë portokalli") që nuk kalojnë