Bronkioliti te foshnjat dhe fëmijët e vegjël

Si shfaqet dhe si evoluon

Sëmundja mund të fillojë si rrufë, me hundë të bllokuara dhe temperaturë të lehtë. Më pas mund të shtohen kolla, frymëmarrja e shpejtë, zhurmat gjatë frymëmarrjes dhe lodhja gjatë pirjes. Simptomat shpesh rëndohen rreth ditëve 3–5 dhe pastaj përmirësohen; kolla mund të vazhdojë më gjatë.

Kjo ecuri nuk duhet përdorur për të pritur nëse fëmija po përkeqësohet. Foshnjat shumë të vogla, ato të lindura para kohe dhe fëmijët me probleme të rëndësishme të zemrës ose të mushkërive mund të kenë rrezik më të lartë për sëmundje të rëndë.

Kur kërkohet vlerësim i shpejtë

Kërkoni vlerësim të shpejtë kur foshnja pi dukshëm më pak, ka pelena shumë më pak të lagura, duket e lodhur ose gjendja po rëndohet. Te foshnja nën 3 muaj, temperatura 38 °C ose më e lartë kërkon vlerësim urgjent. Mos e përdorni mungesën e temperaturës si provë se frymëmarrja është e sigurt.

Çfarë vlerëson pediatri

Diagnoza mbështetet kryesisht te simptomat dhe ekzaminimi. Vlerësohen puna e frymëmarrjes, ushqyerja, hidratimi dhe oksigjenimi sipas nevojës. Vendimi për spitalin merr parasysh edhe moshën, sëmundjet shoqëruese dhe mundësinë e familjes për monitorim.

Në bronkiolitin tipik, analizat e gjakut dhe radiografia nuk bëhen automatikisht. Ndryshime në radiografi mund të keqinterpretohen si pneumoni dhe të çojnë në antibiotik pa përfitim. Ekzaminimet shtohen kur ka ecuri jo tipike ose dyshim për një diagnozë tjetër.

Pse trajtimi është kryesisht mbështetës

Kujdesi synon frymëmarrjen dhe marrjen e mjaftueshme të lëngjeve derisa infeksioni të qetësohet. Antibiotikët nuk trajtojnë virusin. Salbutamoli, kortikosteroidet dhe fizioterapia e kraharorit nuk rekomandohen rutinë për bronkiolitin tipik. Fishkëllima nuk do të thotë automatikisht astmë dhe as nevojë për të njëjtin trajtim.

Në spital, fëmija mund të ketë nevojë për oksigjen ose mbështetje të hidratimit dhe të ushqyerjes. Këto masa vendosen sipas gjendjes dhe monitorimit, jo vetëm sipas forcës së kollës.

Pyetjet më të shpeshta të prindërve

A është bronkioliti ngjitës? Po. Virusi përhapet me pika nga kolla, me duart dhe me sipërfaqet e ndotura. Larja e shpeshtë e duarve, pastrimi i sipërfaqeve, mbajtja larg personave të sëmurë dhe mungesa e duhanit në shtëpi ulin rrezikun për foshnjat.

A do të bëhet fëmija im me astmë? Jo domosdoshmërisht. Fishkëllima gjatë bronkiolitit nuk do të thotë automatikisht astmë. Disa fëmijë kanë episode të përsëritura fishkëllimash në vitet e para, por shumica përmirësohen. Mjeku e vlerëson nëse ka faktorë të tjerë, si ekzema ose historia familjare.

Pse foshnja ha më pak gjatë sëmundjes? Hunda e bllokuar dhe frymëmarrja e shpejtë e vështirësojnë thithjen dhe gëlltitjen. Ushqyerja më e shpeshtë me sasi më të vogla dhe pastrimi i butë i hundës para ushqimit ndihmojnë. Nëse pirja ulet dukshëm ose pelenat bëhen shumë të pakta, kërkoni vlerësim të shpejtë.

Pse nuk jepen antibiotikë ose shurupe? Bronkioliti shkaktohet nga virusi dhe antibiotikët nuk e trajtojnë atë. Shurupet dhe barnat e tjera zakonisht nuk japin përfitim dhe mund të japin efekte anësore. Trajtimi mbështet frymëmarrjen dhe hidratimin deri sa infeksioni të kalojë.

Sa zgjat kolla pas bronkiolitit? Kolla mund të vazhdojë disa javë pasi simptomat e tjera janë përmirësuar. Nëse po bëhet më e keqe, shoqërohet me temperaturë të re, frymëmarrje të vështirë ose zgjat shumë, foshnja duhet rivlerësuar.

Cilat foshnja kanë rrezik më të lartë? Ato të lindura para kohe, nën 3 muaj, me sëmundje të zemrës ose të mushkërive, me imunitet të ulur ose që ekspozohen ndaj tymit të duhanit. Këta foshnja kërkojnë ndjekje më të ngushtë dhe prag më të ulët për të kërkuar vlerësim.

Kujdesi dhe ndjekja në shtëpi

Kur mjeku e vlerëson kujdesin në shtëpi si të përshtatshëm, ofroni ushqyerje më të shpeshtë dhe në sasi më të vogla. Vëzhgoni frymëmarrjen dhe pelenat e lagura dhe kontrollojeni fëmijën edhe natën. Pastrimi i kujdesshëm i hundës mund të ndihmojë ushqyerjen; shmangni aspirimin e thellë ose agresiv.

Lani duart, pastroni sipërfaqet dhe shmangni kontaktet e të porsalindurit me persona të sëmurë. Ambienti duhet të jetë pa tym duhani. Para largimit nga vizita, sqaroni cilat ndryshime kërkojnë rikontroll dhe ku duhet të drejtoheni jashtë orarit të klinikës.

Kujdesi në Tirana Polyclinic: Ofrojmë konsultë pediatrike për vlerësim dhe ndjekje kur gjendja e lejon kujdesin ambulator. Foshnjat që kanë nevojë për oksigjen, monitorim të vazhdueshëm ose mbështetje të ushqyerjes orientohen në spital.