Gastriti

Përmbledhje

Gastriti është inflamacioni i mukozës që vesh brendësinë e stomakut. Mund të jetë akut (shfaqet papritur dhe zgjat pak) ose kronik (zhvillohet ngadalë dhe zgjat me vite).

Termi i afërt gastropati përdoret kur mukoza dëmtohet, por me pak ose aspak inflamacion — për shembull nga barnat ose alkooli. Në bisedë të përditshme të dyja quhen shpesh "gastrit", por mjeku i dallon sepse kanë shkaqe dhe trajtim të ndryshëm.

Dhimbja, fryrja ose tretja e vështirë nuk mjaftojnë për të thënë se dikush ka gastrit: të njëjtat ankesa i japin edhe dispepsia funksionale, ulçera ose sëmundje të tjera.

Simptomat

Shumë persona me gastrit nuk kanë asnjë ankesë. Kur ka simptoma, ato mund të jenë:

• dhimbje ose djegie në pjesën e sipërme të barkut (epigastër)
• të përziera (nauze)
• ndjesi ngopjeje e shpejtë gjatë ngrënies
• rëndim ose parehati pas ushqimit

Shkaqet

• Infeksioni me Helicobacter pylori — shkaku më i rëndësishëm i gastritit kronik.
• Anti-inflamatorët josteroidë (AIJS), si ibuprofeni, diklofenaku ose naprokseni, dhe aspirina.
• Alkooli dhe refluksi biliar (kthimi i tëmthit në stomak).
• Gastriti autoimun — sistemi imunitar dëmton qelizat e stomakut; mund të çojë në mungesë hekuri dhe vitamine B12.
• Stresi i rëndë fizik — te pacientët me sëmundje kritike (p.sh. në reanimacion). Ky është mekanizëm i ndryshëm nga stresi i zakonshëm emocional.

Kur të shkoni te mjeku

Rezervoni një vizitë nëse ankesat zgjasin më shumë se disa javë, përsëriten ose nuk përmirësohen me masat e zakonshme. Kërkoni vlerësim më të shpejtë nëse keni rënie në peshë pa shpjegim, anemi, të vjella të përsëritura ose vështirësi në gëlltitje.

Diagnostikimi

Mjeku pyet për simptomat, barnat që merrni (sidomos anti-inflamatorët dhe aspirinën), alkoolin dhe historinë familjare.

• Testi i frymëmarrjes me ure ose antigjeni në feçe zbulojnë infeksionin aktiv me H. pylori.
• Antitrupat në gjak nuk dallojnë infeksionin aktiv nga ai i kaluar, prandaj nuk përdoren për të konfirmuar infeksionin ose shërimin.
• Gastroskopia me biopsi rekomandohet kur ka shenja alarmi ose kur duhet parë mukoza. Diagnoza e saktë e gastritit dhe lloji i tij vendosen me ekzaminimin histologjik të biopsisë.

Trajtimi

Trajtimi synon shkakun:

• H. pylori trajtohet me një kombinim barnash dhe më pas kontrollohet nëse bakteri është çrrënjosur.
• Barnat që dëmtojnë stomakun rishikohen me mjekun. Aspirina e përshkruar për zemrën ose trurin nuk ndërpritet vetë.
• Frenuesit e pompës protonike (PPI), si omeprazoli, ulin prodhimin e acidit dhe ndihmojnë shërimin e mukozës. Antacidet neutralizojnë acidin që është tashmë në stomak dhe japin vetëm lehtësim të përkohshëm.
• Në gastritin autoimun mund të nevojitet trajtimi i mungesës së hekurit ose B12 dhe ndjekje periodike.

Ushqyerja

Nuk ka një dietë të vetme që shëron gastritin. Kufizoni alkoolin dhe ato ushqime që, sipas përvojës suaj, i rëndojnë ankesat. Një ushqyerje e ekuilibruar, me vakte të rregullta, mbështet rikuperimin.