Polimialgjia reumatike

Simptomat e zakonshme

Ngurtësia është më e theksuar në mëngjes ose pas qëndrimit pa lëvizur, shpesh me kohëzgjatje mbi 45 minuta. Dhimbja prek të dyja anët e trupit: shpatullat, qafën dhe ijët, ndonjëherë pjesën e sipërme të krahëve e kofshëve. Mund të shoqërohet me lodhje, ulje oreksi, humbje peshe dhe humor të ulët. Shpesh lëvizja kufizohet nga dhimbja. Dobësia e mirëfilltë muskulore kërkon hetim edhe për shkaqe të tjera. Polimialgjia nuk është sinonim i çdo dhimbjeje të muskujve te të moshuarit.

Megjithëse emri i sëmundjes përmend muskujt, dhimbja dhe kufizimi lidhen shpesh me inflamacion në struktura përreth artikulacioneve, si bursat dhe mbështjelljet e tendinave (shih tendinitet dhe bursitet). Pacienti mund të mos e ngrejë krahun nga dhimbja, pa pasur humbje të mirëfilltë të forcës muskulore.

Si vendoset diagnoza

Reumatologu shqyrton modelin e dhimbjes, kohëzgjatjen dhe ekzaminimin. Mund të rekomandohen tregues të inflamacionit (VSH, CRP), hemogramë dhe teste për të përjashtuar gjendje që e imitojnë, si artriti reumatoid, miopatitë dhe çrregullimet e tiroides (hipotiroidizmi). Ekografia mund të ndihmojë në raste të përzgjedhura, duke treguar bursit ose tenosinovit të shpatullës. Përmirësimi pas kortikosteroideve mund të mbështesë vlerësimin, por nuk e konfirmon i vetëm diagnozën. Nëse ka dobësi objektive, simptoma jo tipike ose përgjigje të papërshtatshme ndaj trajtimit, mjeku shqyrton alternativa; mosha dhe shpërndarja e simptomave ndihmojnë, por nuk mjaftojnë për diagnozë.

Lidhja me arteritin me qeliza gjigante

Polimialgjia mund të bashkëekzistojë me inflamacion të arterieve të kokës (arterit me qeliza gjigante). Kur preken arteriet që furnizojnë syrin, ekziston rrezik për humbje shikimi të pakthyeshme. Prandaj dhimbja e re e kokës, dhimbja e nofullës gjatë përtypjes dhe shqetësimet e shikimit kërkojnë reagim urgjent edhe nëse dhimbjet e shpatullave janë përmirësuar.

Në këtë situatë, mjeku mund të fillojë trajtimin me kortikosteroide në doza të larta përpara konfirmimit përfundimtar, për të mbrojtur shikimin. Ekografia vaskulare ose biopsia e arteries, kur rekomandohen, organizohen nga shërbimi përkatës. Ato nuk duhet të kthehen në arsye për të vonuar trajtimin urgjent.

Trajtimi dhe pse ulet gradualisht terapia

Kortikosteroidet (prednizolon) janë trajtimi kryesor; doza fillestare e ulët deri mesatare ulet gradualisht sipas përgjigjes dhe planit mjekësor, dhe kohëzgjatja e trajtimit zakonisht është një deri dy vjet, por ndryshon. Në raste të caktuara nevojiten barna shtesë që kursejnë steroidet. Ulje shumë e shpejtë mund të shoqërohet me rikthim të inflamacionit. Përdorimi i zgjatur i kortikosteroideve ndikon edhe në prodhimin natyral të kortizolit, ndaj ndërprerja e papritur mund të shkaktojë një problem tjetër përveç rikthimit të dhimbjes. Mos i ndërprisni papritur kortikosteroidet.

Kontrollet vlerësojnë simptomat, inflamacionin dhe efektet anësore, përfshirë tensionin arterial, gliceminë (diabeti mund të përkeqësohet), infeksionet dhe shëndetin e kockave (rreziku për osteoporozë). Nëse trajtimi nuk po e përmirëson gjendjen siç pritet, diagnoza dhe plani rishqyrtohen. Mos merrni doza shtesë vetëm sepse keni dhimbje pa diskutuar çfarë e shkakton atë.

Çfarë ndihmon gjatë trajtimit me kortikosteroide

Kortikosteroidet janë shumë efektive në polimialgji, por përdorimi për muaj ose vite kërkon masa mbrojtëse. Merreni dozën në mëngjes me ushqim, sepse kjo imiton ritmin natyral të kortizolit dhe zvogëlon pagjumësinë dhe irritimin e stomakut. Mos e ndërprisni papritur dhe nëse humbisni një dozë ose keni të vjella që ju pengojnë ta mbani, kontaktoni mjekun. Ndërsa jeni në trajtim të zgjatur, trupi mund të mos prodhojë mjaftueshëm kortizol vetë; gjatë një sëmundjeje të rëndë, ndërhyrjeje kirurgjikale ose infeksioni të rëndë mund të nevojitet dozë e përshtatur, ndaj njoftoni çdo mjek për trajtimin tuaj.

Efektet e mundshme anësore monitorohen: rritja e glicemisë (kontrolloni sipas udhëzimit, veçanërisht nëse keni diabet ose historik familjar), rritja e tensionit dhe e peshës, mbajtja e lëngjeve, ndryshimet e humorit dhe gjumit, rritja e rrezikut për infeksione dhe humbja e kockës. Për kockat ndihmojnë kalciumi nga ushqimi (qumësht, djathë, bishtajore, perime me gjethe të gjelbra), vitamina D sipas matjes, ecja dhe ushtrimet me ngarkesë, ndalimi i duhanit dhe kufizimi i alkoolit; mjeku vlerëson nevojën për bar mbrojtës të kockave kur trajtimi pritet të jetë i gjatë. Kontrolloni edhe syrin periodikisht, sepse kortikosteroidet mund të nxisin kataraktë ose rritje të presionit në sy.

Çfarë të ndiqni dhe kur të telefononi

Mbani një ditar të thjeshtë: kohëzgjatjen e ngurtësisë mëngjesore, aftësinë për të ngritur krahët, për t’u ngritur nga karrigia dhe për të ecur, si dhe çdo dhimbje koke të re. Shumica e pacientëve ndjejnë përmirësim të dukshëm brenda ditëve deri në disa javë nga fillimi i trajtimit; mungesa e kësaj përgjigjeje është arsye për të rishqyrtuar diagnozën. Rikthimi i dhimbjes gjatë uljes së dozës është i zakonshëm dhe nuk do të thotë gjithmonë se trajtimi ka dështuar; është arsye për të njoftuar mjekun përpara se të ndryshoni dozën vetë.

Kontaktoni menjëherë mjekun për dhimbje koke të re ose ndjeshmëri të skalpit, dhimbje në nofull gjatë përtypjes, çdo ndryshim të shikimit, temperaturë, ose shenja të infeksionit gjatë trajtimit. Gjatë vizitës sillni listën e barnave dhe rezultatet e glicemisë e të tensionit të matur në shtëpi.

Çfarë ndihmon në përditshmëri

Aktiviteti i përshtatur dhe ushtrimet e këshilluara ndihmojnë funksionin. Diskutoni ushqyerjen, kalciumin, vitaminën D dhe mbrojtjen e kockave me mjekun. Nëse simptomat rikthehen gjatë uljes së dozës, njoftoni ekipin përpara se ta ndryshoni vetë. Kontrollet bëhen çdo 6 muaj deri në një vit, ose më shpejt kur mjeku e çmon të arsyeshme, dhe më shpesh gjatë uljes së dozës.

Kujdesi në Tirana Polyclinic: ofrojmë konsultë reumatologjike, analiza dhe ndjekje të trajtimit. Ekografia artikulare dhe fizioterapia përfshihen kur ka indikacion. Ekzaminimet e tjera rekomandohen në shërbimin përkatës dhe rezultatet interpretohen nga specialisti.