Tendinitet dhe bursitet

Si shfaqen

Mund të keni dhimbje në shpatull, bërryl, zonën e ijeve, gju ose thembër. Dhimbja shtohet me një lëvizje të caktuar ose me shtypjen e zonës; në tendinit mund të ketë ndjesi kërcitjeje gjatë lëvizjes. Bursiti mund të shkaktojë edemë (ënjtje), ngrohtësi dhe ndjeshmëri lokale. Shkaqet përfshijnë mbingarkesën, veprimet e përsëritura, traumën dhe disa sëmundje inflamatore (artriti, podagra). Jo çdo dhimbje pranë një artikulacioni vjen nga tendina ose bursa; dhimbja e perceptuar në një zonë mund të vijë nga një artikulacion tjetër ose nga shtylla kurrizore.

Inflamacioni dhe mbingarkesa nuk janë gjithmonë e njëjta gjë

Një tendinë përshtatet me ngarkesën, por rritja e papritur e saj ose rikuperimi i pamjaftueshëm mund të shkaktojë dhimbje. Në tendinopatitë kronike mund të ketë ndryshime të strukturës së tendinës dhe të tolerancës ndaj ngarkesës, jo vetëm inflamacion. Kjo shpjegon pse një trajtim kundër dhimbjes, i përdorur i vetëm, mund të mos e zgjidhë problemin.

Bursiti mund të vijë nga presioni i përsëritur, trauma, një sëmundje inflamatore ose infeksioni. Kur zona është e nxehtë dhe e skuqur, veçanërisht me temperaturë, duhet përjashtuar infeksioni përpara se të mendohet për injeksion me kortikosteroid; bursiti i infektuar trajtohet me antibiotikë dhe nuk injektohet me steroide.

Si bëhet vlerësimi dhe çfarë tregon ekografia

Mjeku shqyrton aktivitetin që e nxit dhimbjen, dëmtimet dhe kufizimin e lëvizjes. Ekzaminimi klinik, i forcës, i lëvizjeve dhe i ndjeshmërisë ndihmon të dallohen problemet e tendinave nga artriti ose dhimbja me origjinë tjetër dhe të shmanget trajtimi i vendit të gabuar.

Ekografia artikulare mund të tregojë lëng në bursë, trashje, ndryshime të tendinës ose këputje në raste të caktuara. Rezultati interpretohet me ekzaminimin, sepse disa ndryshime strukturore mund të shihen edhe te persona pa dhimbje; një imazh nuk e përcakton vetë nevojën për procedurë. Imazheria tjetër rekomandohet vetëm kur pyetja klinike mbetet e pazgjidhur ose kur ndryshon vendimmarrjen. Në dyshim për infeksion mund të rekomandohen analiza dhe marrje materiali në shërbimin përkatës.

Trajtimi dhe pse rehabilitimi është gradual

Trajtimi mund të përfshijë ulje të përkohshme të ngarkesës, ftohje lokale të mbështjellë me pëlhurë dhe më pas ushtrime të përshtatura. Rikthimi në aktivitet bëhet gradualisht; pushimi i plotë i zgjatur mund të kufizojë funksionin. Barnat kundër dhimbjes zgjidhen sipas gjendjes, veçanërisht kur ka probleme të stomakut, të veshkave ose përdorim të antikoagulantëve. Injeksionet (kortikosteroid, nën udhëzim ekografik kur indikohet) nuk janë të përshtatshme për çdo rast, nuk kryhen mbi një infeksion të dyshuar dhe nuk zëvendësojnë gjithmonë rehabilitimin.

Pas qetësimit të fazës akute, tendina ka nevojë të rifitojë tolerancën ndaj ngarkesës. Fizioterapia përcakton ushtrimet dhe progresin sipas vendit, kohëzgjatjes dhe funksionit. Rikthimi shumë i shpejtë në të njëjtën ngarkesë mund t’i përsërisë simptomat, ndërsa shmangia e zgjatur e çdo lëvizjeje mund të ulë forcën. Dhimbja e fortë e papritur me humbje funksioni kërkon hetim për këputje, jo vazhdim të ushtrimeve pa vlerësim.

Programi praktik i rikuperimit hap pas hapi

Në fazën e parë (ditët e para deri në dy javë), qëllimi është qetësimi i dhimbjes pa ndalur plotësisht lëvizjen. Shmangni lëvizjet që e provokojnë dhimbjen dhe ngarkesën e përsëritur, por vazhdoni lëvizjet e lehta brenda tolerancës, sepse imobilizimi i plotë dobëson tendinën dhe muskulin. Ftohja lokale 10–15 minuta, e mbështjellë me pëlhurë dhe jo drejtpërdrejt mbi lëkurë, mund të lehtësojë dhimbjen; ngrohja mund të ndihmojë më vonë te ngurtësia kronike, por jo kur zona është e skuqur dhe e nxehtë.

Në fazën e dytë fillojnë ushtrimet e ngarkesës progresive: kontraksione izometrike (pa lëvizje të artikulacionit), pastaj ushtrime ekscentrike dhe të ngadalta, të cilat kanë evidencë më të mirë në tendinopatitë kronike, si ato të Akilit, të gjurit ose të bërrylit. Ngarkesa rritet gradualisht, mbi një javë ose më shumë, me rregullin që dhimbja gjatë ushtrimit të jetë e lehtë deri mesatare dhe të qetësohet brenda 24 orëve. Në fazën e tretë rikthehen aktivitetet e punës ose të sportit, me kujdes ndaj teknikës, çizmeve ose këpucëve të përshtatshme dhe ngrohjes paraprake. Në bursitin e bërrylit ose të gjurit shmangni mbështetjen e përsëritur mbi zonën dhe përdorni mbrojtëse të buta.

Kohëzgjatja e rikuperimit ndryshon: bursiti akut shpesh qetësohet brenda javësh, ndërsa tendinopatia kronike mund të kërkojë tre muaj ose më shumë ushtrime të vazhdueshme. Pacientët që braktisin ushtrimet sapo ulet dhimbja shpesh përsërisin problemin.

Kur të kërkoni vlerësim dhe çfarë të bëni në vizitë

Kërkoni vlerësim nëse dhimbja nuk përmirësohet pas dy deri tre javësh, nëse ju zgjon natën, nëse rikthehet vazhdimisht, nëse ka ënjtje të dukshme ose nëse shfaqet pas një dëmtimi. Sillni përshkrimin e aktivitetit që e shkakton dhimbjen, kohën e fillimit dhe çdo trajtim të provuar. Para injeksionit me kortikosteroid diskutoni përfitimin dhe rreziqet: ai mund të lehtësojë dhimbjen për një kohë të kufizuar, por injeksionet e përsëritura në të njëjtën tendinë mund ta dobësojnë atë dhe për këtë arsye kufizohen. Nëse keni diabet, informoni mjekun, sepse injeksioni mund të rrisë përkohësisht glicemia.

Parandalimi i përsëritjes

Përshtatni teknikën e punës ose të sportit, ngarkesën dhe pushimet. Njoftoni nëse dhimbja nuk përmirësohet, rikthehet ose ju zgjon vazhdimisht natën. Mos e detyroni zonën të punojë përmes dhimbjes së fortë. Plani duhet të sqarojë çfarë mund të bëni tani dhe cilat janë kriteret për rikthimin në punë ose në sport. Kontrollet bëhen sipas nevojës, çdo 6 muaj deri në një vit kur ka sëmundje shoqëruese, ose më shpejt kur mjeku e çmon të arsyeshme.

Kujdesi në Tirana Polyclinic: ofrojmë konsultë reumatologjike, ekografi artikulare dhe fizioterapi sipas indikacionit. Plani përcaktohet pas ekzaminimit, me orientim për hetim ose trajtim të specializuar kur nevojitet.