Tumoret endokrine

Ku mund të shfaqen

Mund të preken tiroidja (noduset e tiroides), paratiroidet, hipofiza (adenomat, p.sh. prolaktinoma), gjëndrat mbiveshkore dhe pjesa endokrine e pankreasit. Tumoret neuroendokrine janë një grup i veçantë dhe mund të zhvillohen edhe në organe të tjera, si zorrët dhe mushkëritë. Diagnoza dhe trajtimi ndryshojnë sipas origjinës dhe karakteristikave të formacionit.

A prodhon çdo tumor hormone

Jo. Tumoret funksionale prodhojnë tepricë hormonale dhe japin simptoma specifike (p.sh. rrjedhje qumështi dhe çrregullim cikli nga prolaktinoma, sindroma Cushing nga tumori që prodhon ACTH ose kortizol, hipoglicemi nga insulinoma). Tumoret jofunksionale mund të zbulohen rastësisht ose të japin shqetësime nga madhësia dhe vendndodhja, p.sh. dhimbje koke dhe ngushtim i fushës së shikimit nga adenomat e mëdha të hipofizës. Një analizë hormonale normale nuk e përjashton çdo formacion. Nga ana tjetër, një hormon i rritur nuk provon automatikisht praninë e një tumori.

Cilat shenja kërkojnë kontroll

Sipas gjëndrës, mund të ketë çrregullime të ciklit, rrjedhje qumështi nga gjiri jashtë ushqyerjes me gji, ndryshime të shikimit, episode hipoglicemie ose çrregullime të tensionit arterial. Një nodus i tiroides, veçanërisht me rritje, ndryshim zëri ose vështirësi në gëlltitje, kërkon vlerësim. Shumica e noduseve të tiroides nuk janë kancer. Simptomat e përmendura kanë edhe shkaqe të tjera më të zakonshme.

Si hetohen

Vlerësimi përfshin historinë klinike, ekzaminimin dhe analizat hormonale të përzgjedhura. Ekografia përdoret për tiroiden; për gjëndra të tjera mund t’ju rekomandohet rezonancë magnetike, CT ose imazheri tjetër në qendrën përkatëse. Marrja e mostrës së indit (biopsia) nuk është hapi i parë për çdo formacion endokrin; për nodusin e tiroides përdoret punksioni me gjilpërë të hollë sipas karakteristikave të ekografisë. Nevoja për biopsi, kirurgji ose testim gjenetik përcaktohet nga specialisti.

Si trajtohen dhe ndiqen

Mund të nevojiten kontrolle periodike, barna që kontrollojnë prodhimin hormonal, kirurgji ose trajtime onkologjike (shih onkologjinë). Për disa tumore të hipofizës, p.sh. prolaktinomat, trajtimi me barna mund të jetë zgjedhja e parë. Në gjendje të përzgjedhura trashëgimore, si neoplazia endokrine multiple tip 1, mund të rekomandohet vlerësim i familjarëve. Nuk ka një trajtim ose një paketë analizash që vlen për të gjitha tumoret endokrine. Kontrollet bëhen çdo 6 muaj deri në një vit, ose më shpejt kur mjeku e çmon të arsyeshme.

Kujdesi në Tirana Polyclinic: ofrojmë konsultë endokrinologjike, ekografi tiroide sipas indikacionit dhe interpretim të analizave e të imazherisë së jashtme. Kur nevojitet, rekomandohet kujdes në një qendër të specializuar.