Faringiti

Përmbledhje

Faringiti është inflamacioni i fytit. Shkakton dhimbje gjatë gëlltitjes, skuqje dhe shpesh temperaturë.

• Shumica e rasteve janë virale dhe kalojnë vetë brenda një jave.
• Një pjesë më e vogël shkaktohet nga streptokoku beta-hemolitik i grupit A — më shpesh te fëmijët e moshës shkollore (5–15 vjeç).

Si dallohen

Më shumë sugjerojnë virus: kollë, rrufë, ngjirje e zërit, sy të skuqur (konjuktivit), afta në gojë.

Më shumë sugjerojnë streptokok: fillim i papritur, temperaturë e lartë, nyje limfatike të ënjtura dhe të dhimbshme në qafë, mungesë e kollës.

Njollat e bardha mbi bajame nuk provojnë infeksion bakterial — i japin edhe disa viruse. Vetëm nga ekzaminimi nuk mund të dallohet me siguri streptokoku nga virusi.

Diagnostikimi

Kur dyshohet streptokok, mjeku mund të kërkojë:

• testin e shpejtë antigjenik nga fyti (rezultat brenda minutash)
• kulturën e fytit

Te fëmijët mbi 3 vjeç, një test i shpejtë negativ zakonisht konfirmohet me kulturë; te të rriturit kjo zakonisht nuk nevojitet.

ASO (antistreptolizina O) nuk është test për faringitin akut — tregon një infeksion të kaluar.

Trajtimi

Faringiti viral

Nuk trajtohet me antibiotikë — ata nuk veprojnë mbi viruset dhe shkaktojnë vetëm efekte anësore dhe rezistencë.

• lëngje të ngrohta, pushim
• paracetamol ose ibuprofen, sipas moshës dhe kundërindikacioneve
• gargara me ujë të kripur, karamele për fytin te të rriturit
• aspirina nuk u jepet fëmijëve në sëmundje virale

Faringiti streptokoksik

Trajtohet me antibiotik me recetë — zakonisht penicilinë ose amoksicilinë. Alergjitë e ndryshojnë zgjedhjen. Merreni deri në fund (zakonisht 10 ditë), edhe nëse ndiheni mirë pas 2–3 ditësh.

Mos përdorni antibiotikë të mbetur nga një sëmundje tjetër.

Si të kufizoni përhapjen

• Lani duart shpesh, mos ndani gota dhe lugë, mbuloni kollën.
• Në infeksionin streptokoksik, kthimi në shkollë ose punë bëhet kur nuk ka temperaturë dhe kanë kaluar të paktën 12–24 orë nga fillimi i antibiotikut.

Kur të shkoni te mjeku

Konsultohuni nëse dhimbja e fytit zgjat më shumë se një javë, përkeqësohet, shoqërohet me temperaturë të lartë që nuk ulet, ose përsëritet shpesh.