Hipertiroidizmi

Çfarë është hipertiroidizmi

Tiroidja prodhon tiroksinën (T4) dhe trijodotironinën (T3), hormone që rregullojnë shpejtësinë e metabolizmit, ritmin e zemrës, temperaturën e trupit dhe funksionin e shumë organeve. Prodhimi kontrollohet nga hipofiza me hormonin stimulues të tiroides (TSH): kur hormonet tiroide ulen, TSH rritet, dhe e kundërta. Në hipertiroidizëm, hormonet janë të rritura dhe TSH është i shtypur, pra i ulët.

Duhet dalluar hipertiroidizmi (prodhim i shtuar nga gjëndra) nga tirotoksikoza (çdo gjendje me tepricë hormonesh në gjak), e cila përfshin edhe çlirimin e hormoneve të depozituara nga një tiroide e inflamuar ose marrjen e tepërt të hormoneve nga jashtë. Dallimi ka rëndësi, sepse trajtimi është i ndryshëm.

Cilat janë simptomat

• Rrahje zemre (palpitacione) ose takikardi, ndonjëherë aritmi.
• Dridhje të duarve, djersitje dhe ndjeshmëri ndaj nxehtësisë.
• Rënie e pashpjeguar në peshë, shpesh me oreks të shtuar.
• Ankth, pagjumësi, lodhje ose dobësi muskulore.
• Defekime më të shpeshta dhe ndryshime të ciklit menstrual.

Simptomat nuk janë specifike për tiroiden dhe nuk mjaftojnë të vetme për diagnozën. Te të moshuarit gjendja mund të shfaqet pak e dukshme, me lodhje, rënie në peshë ose vetëm me fibrilacion atrial.

Cilat janë shkaqet

Ndër shkaqet kryesore janë sëmundja Graves, një gjendje autoimune ku antitrupat stimulojnë receptorin e TSH-së dhe e nxitin tiroiden të prodhojë tepër hormone (mund të shoqërohet me ënjtje e dalje të syve), dhe noduset e tiroides që prodhojnë hormone, të vetëm ose të shumëfishtë (shih nyjet e tiroides). Disa barna (p.sh. amiodaroni) ose ekspozimet e mëdha ndaj jodit, përfshirë ca suplemente dhe mjete kontrasti, mund të ndikojnë gjithashtu.

Te tiroiditi, hormonet e depozituara çlirohen nga gjëndra e inflamuar. Kjo shkakton tirotoksikozë, por nuk është domosdoshmërisht prodhim i shtuar i hormoneve. Dallimi ka rëndësi për trajtimin.

Si diagnostikohet

Vlerësimi mbështetet në ekzaminimin klinik dhe analizat TSH, FT4 dhe, sipas rastit, FT3. TSH i ulët me FT4 dhe/ose FT3 të larta konfirmon tirotoksikozën. Për përcaktimin e shkakut mund të nevojiten antitrupa specifikë (anti-receptori i TSH-së), ekografi tiroide dhe, kur ka nodus, ekzaminime të tjera të rekomanduara në një qendër të përshtatshme (p.sh. scintigrafia). Ekografia vlerëson strukturën e gjëndrës; ajo nuk e zëvendëson matjen e hormoneve. Nëse ka palpitacione ose ritëm të çrregullt, nevojitet edhe vlerësim kardiologjik me EKG dhe, kur indikohet, Holter EKG.

Si trajtohet

Trajtimi varet nga shkaku, nga ashpërsia dhe nga gjendja e pacientit, dhe përfshin tri mundësi kryesore: barna antitiroide (që pengojnë prodhimin e hormoneve, zakonisht për muaj deri në vitin e dytë, me një shans remisioni te Graves), jod radioaktiv (që shkatërron gradualisht indin e tepërt tiroid, shpesh duke çuar në hipotiroidizëm që trajtohet pastaj me levotiroksinë) dhe kirurgjia (heqja e një pjese ose e tërë gjëndrës). Beta-bllokuesit lehtësojnë shpejt simptomat si rrahjet e zemrës dhe dridhjet, por nuk e trajtojnë shkakun. Procedurat e specializuara rekomandohen në qendrën përkatëse.

Mos merrni suplemente jodi dhe mos ndryshoni mjekimin me nismën tuaj. Nëse gjatë trajtimit antitiroid shfaqen ethe, dhimbje e fortë fyti ose zverdhje e syve, kërkoni menjëherë këshillë mjekësore, sepse këto mund të tregojnë efekte të rralla por të rënda të barnave (ulje e rëndë e të bardhave të gjakut ose dëmtim të mëlçisë). Njoftoni mjekun nëse planifikoni shtatzëni ose jeni shtatzënë: zgjedhja e barit ndryshon. Gjatë trajtimit kontrollet bëhen çdo 4 deri 8 javë, pastaj çdo 6 muaj deri në një vit, ose më shpejt kur mjeku e çmon të arsyeshme.

Kujdesi në Tirana Polyclinic: ofrojmë konsultë endokrinologjike, ekografi tiroide sipas indikacionit dhe interpretim të analizave. Kur nevojitet, vlerësimi koordinohet me kardiologun.