Kolonoskopia pas moshës 45 vjeç

Pse depistimi për kancerin e zorrës së trashë nis nga mosha 45 vjeç

Kanceri kolorektal zhvillohet zakonisht ngadalë, nga polipet adenomatoze, pra rritje të vogla në mukozën e zorrës që mund të kthehen në tumor pas vitesh. Heqja e polipeve parandalon kancerin, dhe zbulimi i hershëm e bën trajtimin më të suksesshëm. Kjo është arsyeja pse depistimi është një nga ndërhyrjet parandaluese me përfitimin më të mirë të provuar.

Udhëzuesit amerikanë e rekomandojnë depistimin nga mosha 45 vjeç, pasi është vënë re një rritje e rasteve në moshat më të reja, ndërsa shumë programe evropiane e fillojnë nga 50 vjeç. Në praktikë, nga mosha 45 është e arsyeshme të bisedohet me mjekun për planin e depistimit.

Opsionet e depistimit

Kolonoskopia shqyrton drejtpërdrejt të gjithë mukozën e zorrës së trashë dhe lejon heqjen e polipeve gjatë të njëjtit ekzaminim. Nëse del normale te një person me rrezik mesatar, nuk duhet përsëritur për një periudhë të gjatë të përcaktuar nga mjeku. Është metoda me saktësinë më të lartë.

Një alternativë është testi imunokimik i feçeve (FIT), që kërkon gjak të padukshëm në jashtëqitje dhe përsëritet rregullisht. Një rezultat pozitiv kërkon gjithmonë kolonoskopi. Testi është më pak invaziv, por nuk heq polipet dhe mund të humbasë disa prej tyre; zgjedhja bëhet me mjekun sipas preferencës dhe rrezikut.

Kur nuk duhet pritur mosha 45 vjeç

Gjaku në jashtëqitje, feçet me ngjyrë të errët (melena), anemia nga mungesa e hekurit, ndryshimi i vazhdueshëm i ritmit të jashtëqitjes, dhimbja e vazhdueshme e barkut ose humbja e pashpjeguar e peshës kërkojnë kolonoskopi me qëllim diagnostik, në çdo moshë. Hemorroidet nuk duhen supozuar si shkak pa e përjashtuar sëmundjen e zorrës.

Kush ka të afërm të shkallës së parë me kancer kolorektal ose polipe të mëdha, sidomos para moshës 60 vjeç, ose sëmundje inflamatore të zorrës, duhet të fillojë më herët, shpesh nga mosha 40 vjeç ose 10 vjet para moshës së të afërmit në diagnozë. Ky plan caktohet individualisht.

Përgatitja për kolonoskopi

Cilësia e ekzaminimit varet nga pastërtia e zorrës. Dita para ekzaminimit kërkon dietë të lëngshme ose pa mbetje dhe marrjen e një solucioni laksativ të përcaktuar, në një ose dy doza. Ndiqni saktësisht udhëzimin e shkruar që merrni gjatë rezervimit; një përgatitje e dobët mund të kërkojë përsëritje.

Njoftoni mjekun për barnat, veçanërisht antikoagulantët dhe antiagregantët, për diabetin dhe sëmundjet e zemrës, dhe mos i ndërprisni vetë. Ekzaminimi bëhet zakonisht me sedacion, pra qetësim me barna, ndaj duhet të keni shoqërues për kthimin dhe nuk duhet të drejtoni makinë atë ditë.

Çfarë ndodh gjatë ekzaminimit

Ekzaminimi zgjat zakonisht 20–40 minuta. Mjeku fut një tub të hollë fleksibil me kamerë përmes anusit dhe e çon deri në fund të zorrës së trashë, ndërsa pacienti është i qetësuar dhe nuk ndien dhimbje të konsiderueshme. Pas ekzaminimit mund të mbetet fryrje nga ajri i futur.

Polipet e vegjël hiqen gjatë ekzaminimit, dhe ind i marrë dërgohet për analizë anatomo-patologjike. Komplikacionet, si gjakderdhja pas heqjes së polipit ose perforacioni, janë të rralla, por duhen njohur. Mjeku shpjegon rreziqet përpara ekzaminimit dhe merr pëlqimin tuaj.

Pyetjet më të shpeshta

A është e dhimbshme kolonoskopia? Zakonisht kryhet me sedacion, ndaj pacienti nuk ndien dhimbje të rëndësishme dhe shpesh nuk e mban mend ekzaminimin. Pas tij mund të mbetet fryrje ose shqetësim i lehtë për pak orë. Ushqimi rifillon të njëjtën ditë, sipas udhëzimit të mjekut.

A është pjesa më e vështirë përgatitja? Shpesh po, sepse solucioni laksativ ka shije jo të këndshme dhe shkakton jashtëqitje të shpeshta. Mbajeni të ftohtë, pijeni ngadalë dhe ndiqni dietën e udhëzuar. Përgatitja e mirë është kushti kryesor që mjeku të shohë të gjithë mukozën dhe të mos duhet përsëritur ekzaminimi.

A mund ta zëvendësojë testi i feçeve kolonoskopinë? Si depistim për personat pa simptoma e me rrezik mesatar, testi imunokimik (FIT) është opsion i pranuar, por duhet përsëritur rregullisht dhe nuk heq polipet. Nëse del pozitiv, kolonoskopia është e detyrueshme. Me simptoma ose rrezik të lartë nevojitet drejtpërdrejt kolonoskopia.

A është kolonoskopia e sigurt? Është një ekzaminim i sigurt kur kryhet nga mjek me përvojë, por nuk është pa rrezik. Perforacioni dhe gjakderdhja pas heqjes së polipit janë të rralla. Rreziqet lidhen me gjendjen e përgjithshme dhe barnat, ndaj mjeku i diskuton me ju paraprakisht.

Çfarë ndodh nëse gjenden polipe? Polipet e vegjël hiqen zakonisht gjatë të njëjtit ekzaminim dhe dërgohen për analizë anatomo-patologjike. Rezultati tregon llojin e tyre dhe përcakton kur duhet kontrolli tjetër. Heqja e polipeve ul ndjeshëm rrezikun e kancerit.

Çfarë të bëj nëse kam histori familjare me kancer të zorrës? Njoftoni mjekun: depistimi mund të fillojë më herët se mosha 45, shpesh nga mosha 40 ose 10 vjet para moshës së të afërmit në diagnozë, dhe me interval më të shkurtër. Plani individual vendoset pas vlerësimit të historisë familjare.

Pas ekzaminimit dhe ndjekja

Rezultati i analizës së polipeve përcakton hapin tjetër. Intervali deri në kolonoskopinë e radhës caktohet nga mjeku sipas numrit, madhësisë dhe llojit histologjik të polipeve, dhe kontrolli klinik te mjeku ndiqet të paktën një herë në vit. Një kolonoskopi normale nuk bën të panevojshëm vëmendjen ndaj simptomave të reja.

Kujdesi në Tirana Polyclinic: Kryejmë kolonoskopi me sedacion dhe heqjen e polipeve të vegjël, me analizë anatomo-patologjike të indit të marrë. Bëjmë paraprakisht vlerësimin e indikacionit, përgatitjen dhe përcaktojmë ndjekjen sipas gjetjeve.