Polipet e zorrës së trashë

Përmbledhje

Polipi është një rritje e vogël indi në mukozën e zorrës së trashë (kolonit) ose të rektumit. Polipet janë shumë të shpeshta, sidomos pas moshës 50 vjeç. Shumica janë beninje, por disa lloje janë parakanceroze: me kalimin e viteve mund të shndërrohen në kancer kolorektal. Heqja e tyre në kohë e ul ndjeshëm këtë rrezik.

Llojet

• Adenomat — lloji më i rëndësishëm parakanceroz. Rreziku rritet me madhësinë, numrin dhe shkallën e displazisë.
• Lezionet e dhëmbëzuara (serrated) — disa prej tyre, si lezionet sesile të dhëmbëzuara, kanë gjithashtu potencial parakanceroz.
• Polipet hiperplastike të vogla në rektum — zakonisht me rrezik shumë të ulët.
• Polipet inflamatore — zakonisht jo parakanceroze, por mund të shoqërojnë sëmundjen inflamatore të zorrës.

Historia familjare dhe disa sindroma të trashëguara e rrisin ndjeshëm rrezikun.

Simptomat

Shumica e polipeve nuk japin asnjë simptomë — prandaj depistimi ka rëndësi. Disa polipe mund të gjakosin dhe të shkaktojnë anemi ose gjak në jashtëqitje; më rrallë ndryshime të jashtëqitjes. Polipet zakonisht nuk shkaktojnë dhimbje barku.

Si zbulohen

• Kolonoskopia — metoda kryesore, sepse lejon edhe zbulimin edhe heqjen e polipeve në të njëjtën seancë.
• Testet e feçeve (p.sh. FIT për gjak okult) — përdoren për depistim; një test pozitiv ndiqet me kolonoskopi.
• CT kolonografia — në raste të përzgjedhura.

Ekzaminimi rektal me gisht nuk kontrollon gjithë kolonin dhe nuk zëvendëson depistimin.

Heqja (polipektomia)

Shumica e polipeve hiqen gjatë kolonoskopisë me instrumente të vegjël. Heqja zakonisht nuk ndihet si dhimbje. Polipet e mëdha ose komplekse mund të kërkojnë teknika të avancuara endoskopike ose, rrallë, kirurgji.

Polipi i hequr dërgohet për ekzaminim histopatologjik, i cili tregon llojin e tij dhe përcakton kur duhet kolonoskopia e radhës.

Rreziqet janë të rralla: gjakderdhja (menjëherë ose disa ditë më vonë), perforacioni dhe komplikacionet e sedacionit.

Ndjekja

Intervali deri në kolonoskopinë e ardhshme varet nga numri, madhësia dhe lloji i polipeve, nga heqja e plotë dhe nga cilësia e përgatitjes. Mund të jetë nga 1 deri në 10 vjet — mjeku jua cakton bazuar në rezultatin e histologjisë.

Parandalimi

Aktiviteti fizik, pesha e shëndetshme, mosduhanpirja, kufizimi i mishit të përpunuar dhe ushqyerja me fibra e ulin rrezikun. Asnjë ushqim ose suplement nuk e zëvendëson depistimin.