Hemorroidet

Përmbledhje

Të gjithë kemi hemorroide: janë jastëkë të vegjël me enë gjaku në kanalin anal që ndihmojnë në mbylljen e tij. Kur zmadhohen, rrëshqasin jashtë ose japin ankesa, flasim për sëmundje hemorroidale.

• Hemorroidet e brendshme ndodhen brenda kanalit anal.
• Hemorroidet e jashtme ndodhen nën lëkurën rreth anusit.

Simptomat

Hemorroidet e brendshme shkaktojnë zakonisht gjak të kuq të çelët pa dhimbje, në letër ose në tualet. Sipas prolapsit ndahen në katër grada:

• Grada I — nuk dalin jashtë
• Grada II — dalin gjatë defekimit dhe kthehen vetë
• Grada III — dalin dhe duhen kthyer me dorë
• Grada IV — mbeten jashtë dhe nuk kthehen

Hemorroidet e jashtme japin kruarje, irritim ose ënjtje. Kur formohet një tromb (mpiksje) brenda tyre, shfaqet papritur një nyjë blu, shumë e dhimbshme.

Faktorët favorizues

Kapsllëku dhe sforcimi, qëndrimi i gjatë në tualet (p.sh. me telefon), diarreja kronike, shtatzënia dhe dobësimi i indeve me moshën. Asnjë ushqim i vetëm nuk shkakton hemorroide te të gjithë.

Kur të shkoni te mjeku

Çdo gjakderdhje nga anusi duhet vlerësuar — mos supozoni vetë se janë hemorroidet. Fisurat, polipet, sëmundja inflamatore e zorrës dhe kanceri kolorektal mund të japin të njëjtën shenjë.

Diagnostikimi

Mjeku bën inspektimin, ekzaminimin rektal dhe, kur duhet, anoskopinë. Kolonoskopia rekomandohet kur ka anemi, ndryshim të jashtëqitjes, burim të paqartë të gjakderdhjes ose kur ju takon depistimi sipas moshës dhe rrezikut.

Trajtimi

Masat bazë (për të gjitha gradat)

• Shtoni fibrat gradualisht dhe pini lëngje të mjaftueshme për jashtëqitje të butë.
• Mos rrini më shumë se disa minuta në tualet dhe mos sforcohuni.
• Lëvizja fizike ndihmon funksionin e zorrës.
• Banjat e vakëta ulur qetësojnë ankesat.

Pomadat dhe supostet

Lehtësojnë përkohësisht simptomat. Produktet me kortikosteroid nuk përdoren më shumë se një javë pa këshillë mjekësore, sepse hollojnë lëkurën.

Procedurat

Kur masat bazë nuk mjaftojnë:

• Ligatura me banda elastike — procedurë ambulatore për hemorroidet e brendshme të gradës I–III.
• Kirurgjia (hemorroidektomia) — për gradat e larta ose kur procedurat e tjera dështojnë.

Hemorroidi i jashtëm i trombozuar vlerësohet individualisht; në ditët e para ndonjëherë hiqet trombi me një ndërhyrje të vogël.

Ushqyerja

Nuk ka nevojë të ndaloni bananet, bamjet, kosin ose gjizën. Kufizoni vetëm ushqimet që ju shkaktojnë kapsllëk.