Kolonoskopia

Çfarë është

Kolonoskopia është ekzaminimi i rektumit dhe i gjithë zorrës së trashë (kolonit) me një tub fleksibël me kamerë. Gjatë ekzaminimit mund të merren biopsi dhe të hiqen shumica e polipeve.

Pse kryhet

Për diagnozë, kur ka:

• gjak në jashtëqitje ose anemi nga mungesa e hekurit
• diarre kronike
• ndryshim të vazhdueshëm të jashtëqitjes
• test pozitiv të gjakut okult në feçe

Për depistim të kancerit kolorektal te personat pa simptoma. Shoqata Amerikane e Kancerit rekomandon fillimin e depistimit në moshën 45 vjeç për personat me rrezik mesatar; programet e vendeve të tjera përdorin pragje dhe metoda të ndryshme. Personat me histori familjare kanë nevojë për plan të veçantë, shpesh më herët.

Pas një kolonoskopie normale dhe me përgatitje të mirë, kontrolli i radhës te personat me rrezik mesatar është zakonisht pas 10 vitesh.

Përgatitja — hapi më i rëndësishëm

Zorra duhet të jetë plotësisht e pastër që mjeku të shohë mukozën. Njësia ju jep një plan të shkruar për:

• dietën në ditët para ekzaminimit (zakonisht pa fruta e perime me fara dhe lëkurë, më pas vetëm lëngje të kthjellta)
• preparatin laksativ, dozat dhe oraret — shpesh i ndarë në dy doza, mbrëmjen para dhe mëngjesin e ekzaminimit

Nuk ka një skemë të vetme për të gjithë; ndiqni udhëzimin që merrni. Pastrimi është i mjaftueshëm kur ajo që del është lëng i verdhë i çelët dhe i kthjellët.

Tregoni mjekut për sëmundje të veshkave ose zemrës, kapsllëk të rëndë, diabet, shtatzëni dhe të gjitha barnat. Mos ndërprisni vetë holluesit e gjakut ose barna të tjera.

Nëse vjellni ose nuk arrini ta pini preparatin, telefononi njësinë — mos shtoni doza vetë.

Si kryhet

• Zakonisht jepet sedacion për rehati.
• Ekzaminimi zgjat 20–45 minuta, më shumë kur hiqen polipe.
• Mund të ndjeni fryrje ose ngërçe të lehta nga ajri që futet në zorrë.
• Polipet e hequra dhe biopsitë dërgohen për ekzaminim histologjik.

Pas ekzaminimit

• Fryrja dhe ngërçet kalojnë brenda pak orësh.
• Pas sedacionit: për 24 orë pa drejtim makine, pa makineri dhe pa alkool. Ju duhet një shoqërues.
• Ushqimi rifillon zakonisht po atë ditë.

Rreziqet

Kolonoskopia është e sigurt. Komplikacionet e rralla janë gjakderdhja (sidomos pas heqjes së polipeve, ndonjëherë disa ditë më vonë), perforacioni dhe reaksionet ndaj sedacionit.