Stenoza e valvulës aortale

Përmbledhje

Valvula aortale ndodhet midis ventrikulit të majtë dhe aortës. Në stenozë aortale ajo ngushtohet dhe nuk hapet plotësisht, prandaj zemra duhet të punojë më shumë për të nxjerrë gjakun. Me kohën kjo çon në trashje të murit të zemrës dhe, në fazat e avancuara, në insuficiencë kardiake.

Shkaqet

• kalcifikimi degjenerativ me moshën — shkaku më i shpeshtë, sidomos pas moshës 65–70 vjeç
• valvula bikuspide — valvul me dy fletë në vend të tri, e lindur; shfaqet më herët
• sëmundja reumatizmale e zemrës — më e rrallë sot

Simptomat

Në fillim nuk ka shqetësime. Me përparimin e sëmundjes mund të shfaqen, sidomos gjatë sforcimit:

• gulçim dhe ulje e aftësisë për aktivitet
• dhimbje ose shtrëngim gjoksi
• marramendje ose të fikët

Shfaqja e simptomave është moment kyç: tregon se zakonisht është koha për trajtim.

Diagnostikimi

• Mjeku mund të dëgjojë një zhurmë karakteristike me stetoskop.
• Ekokardiografia është ekzaminimi kryesor: mat shpejtësinë e gjakut përmes valvulës, gradientin, sipërfaqen e hapjes dhe funksionin e zemrës.
• Disa raste kërkojnë ekzaminime shtesë (p.sh. CT për skorin e kalciumit) për të sqaruar rëndësinë.

Vendimi nuk merret nga një numër i vetëm në raport, por nga përputhja e matjeve me simptomat dhe funksionin e zemrës.

Ndjekja dhe trajtimi

• Stenoza e lehtë ose e moderuar: kontrolle periodike me ekokardiografi (zakonisht çdo 1–3 vjet, sipas shkallës) dhe kontroll i faktorëve të rrezikut, si tensioni.
• Barnat trajtojnë gjendjet shoqëruese, por nuk e hapin valvulën e kalcifikuar.
• Stenoza e rëndë me simptoma (dhe disa raste pa simptoma, me tregues rreziku) trajtohet me zëvendësim të valvulës:
• kirurgjik — operacion në zemër të hapur
• transkateter (TAVI/TAVR) — valvula e re futet përmes një arterie, pa hapur kraharorin

Zgjedhja merret nga ekipi i zemrës duke vlerësuar moshën, anatominë, rrezikun operator dhe preferencat e pacientit.

Aktiviteti fizik

Aktiviteti përshtatet sipas shkallës së stenozës. Me stenozë të rëndë shmangen sforcimet e mëdha. Testi i ushtrimit mund t'ju rekomandohet nga kardiologu vetëm në raste të përzgjedhura, kur stenoza e rëndë nuk jep simptoma; te pacientët me simptoma ai nuk bëhet.