Vlerësimi kardiologjik pas moshës 40 vjeç

Çfarë është rreziku kardiovaskular

Rreziku shpreh mundësinë për të zhvilluar një ngjarje si infarkti i miokardit ose insult cerebral (goditje në tru) gjatë një periudhe të caktuar. Ai lidhet me kombinimin e moshës, presionit, lipideve, duhanit dhe faktorëve të tjerë. Një faktor lehtësisht i ndryshuar mund të ketë rëndësi më të madhe kur bashkëekzistojnë disa të tjerë.

Udhëzuesit evropianë përdorin modele si SCORE2 ose modele të përshtatura me moshën dhe gjendjen klinike. Ato nuk përdoren njësoj te çdo pacient, veçanërisht kur tashmë ka sëmundje kardiovaskulare, diabet ose sëmundje të rëndësishme të veshkave. Rezultati është ndihmë për vendimmarrjen dhe jo parashikim i sigurt i asaj që do të ndodhë.

Çfarë shqyrtohet në konsultë

Mjeku pyet për dhimbje gjoksi, dispne, pra vështirësi në frymëmarrje, palpitacione, të fikët dhe ndryshim të tolerancës ndaj përpjekjes. Vlerëson presionin, pulsin dhe ekzaminimin kardiak. Shqyrtohen analizat, barnat dhe anamneza familjare për sëmundje të hershme kardiovaskulare ose vdekje të papritur.

Mund të kenë rëndësi edhe trajtimet e mëparshme onkologjike, sëmundjet inflamatore, problemet gjatë shtatzënisë dhe dyshimi për apne të gjumit. Jo çdo rrethanë kërkon të njëjtin hetim, por duhet të njihet përpara se rreziku të quhet i ulët.

Pse presioni dhe lipidet kërkojnë vëmendje

Hipertensioni arterial mund të dëmtojë zemrën, trurin dhe veshkat pa shkaktuar dhimbje koke ose ankesa të dukshme. Një matje e lartë duhet vlerësuar me teknikë të saktë dhe, sipas rastit, të konfirmohet jashtë konsultës. Matjet e shtëpisë ose monitorimi 24-orësh mund të ndihmojnë.

Për lipidet, objektivi nuk është i njëjtë për çdo person. LDL-kolesteroli është një fraksion që lidhet me formimin e pllakave në arterie. Një LDL-kolesterol që shënohet brenda intervalit të laboratorit mund të mos jetë objektivi i duhur për një pacient me rrezik të lartë. Vendimi për trajtim lidhet me përfitimin e pritshëm, sëmundjet shoqëruese dhe preferencat e pacientit.

Kur kanë vend EKG dhe ekokardiografia

EKG-ja vlerëson aktivitetin elektrik, ndërsa ekokardiografia shqyrton strukturën dhe funksionin e zemrës. Mund të indikohen për simptoma, zhurmë kardiake, dyshim për sëmundje strukturore ose gjetje të tjera. Holteri përdoret kur kërkohet regjistrim më i gjatë i ritmit ose presionit.

EKG-ja rutinë te çdo i rritur pa simptoma dhe me rrezik të ulët nuk ka përfitim të provuar si depistim i sëmundjes koronare. Po kështu, nuk ekziston nevoja automatike për ekokardiografi, test ushtrimi ose CT vetëm sepse është kaluar mosha 40 vjeç. Një test shtesë zgjidhet kur pritet të ndikojë në diagnozë ose menaxhim.

Çfarë mund të ndryshojë pas vlerësimit

Plani mund të përfshijë ndërprerjen e duhanit, aktivitet fizik të përshtatur, ushqyerje më të ekuilibruar dhe menaxhim të peshës. Nëse rreziku ose sëmundjet e njohura e justifikojnë, diskutohen barnat për presionin, lipidet ose probleme të tjera. Mos e nisni aspirinën vetë si masë parandaluese.

Zgjidhni objektiva që mund të ndiqen dhe përcaktoni kohën e rivlerësimit. Ndryshimet e qëndrueshme dhe kontrolli i faktorëve të rrezikut kanë më shumë vlerë sesa përsëritja e ekzaminimeve pa një plan veprimi. Një rezultat i mirë sot nuk e bën të panevojshëm kujdesin në vitet e ardhshme.

Pyetjet më të shpeshta

A duhet të bëj kontroll kardiologjik në moshën 40? Nuk ka një datë të detyrueshme. Vlerësimi i rrezikut është i dobishëm pas kësaj moshe, dhe më herët kur ka simptoma, hipertension, kolesterol të lartë, diabet ose histori familjare. Mjeku përcakton nëse vizita e parë duhet të përfshijë EKG ose ekokardiografi.

Çfarë është SCORE2? Është një model që llogarit rrezikun për infarkt ose insult cerebral (goditje në tru) në 10 vjet nga mosha, gjinia, duhani, presioni dhe kolesteroli. Shërben për të orientuar vendimin mbi trajtimin. Nuk përdoret te pacientët me sëmundje kardiovaskulare ose diabet të njohur, ku rreziku trajtohet ndryshe.

A duhet të marr aspirinë për parandalim? Jo vetë. Te personat pa sëmundje kardiovaskulare të njohur, aspirina sjell rrezik gjakderdhjeje që shpesh e tejkalon përfitimin. Vendimi merret vetëm nga mjeku për raste të veçanta.

Kur është e arsyeshme ekokardiografia? Kur ka simptoma (dispne, ënjtje të këmbëve, palpitacione), zhurmë kardiake, EKG të ndryshuar, hipertension të gjatë ose dyshim për sëmundje valvulare. Nuk rekomandohet automatikisht për çdo person mbi 40 vjeç pa arsye klinike.

Çfarë mund të bëj vetë për ta ulur rrezikun? Ndërprerja e duhanit, aktiviteti i rregullt fizik (të paktën 150 minuta në javë me intensitet të moderuar), ushqim me më pak kripë e yndyrna të ngopura, kontrolli i peshës dhe i shtypjes, dhe ndjekja e rregullt e barnave kur janë të rekomanduara. Këto kanë efektin më të madh afatgjatë.

Sa shpesh duhet përsëritur vlerësimi? Intervali varet nga rreziku dhe nga trajtimi. Zakonisht kontrolli bëhet çdo 6 muaj deri në një vit kur ka faktorë të rrezikut nën trajtim, dhe më herët kur ndryshojnë simptomat ose rezultatet. Kur rreziku është i ulët mund të mjaftojë më rrallë, sipas mjekut.

Kur nevojitet vlerësim më herët ose urgjent

Konsulta mund të nevojitet edhe para moshës 40 vjeç kur ka simptoma, kolesterol shumë të lartë, hipertension ose anamnezë familjare të rëndësishme. Mos i shpjegoni automatikisht palpitacionet ose uljen e tolerancës me stresin ose moshën.

Kujdesi në Tirana Polyclinic: Ofrojmë konsultë kardiologjike, EKG, ekokardiografi dhe monitorime Holter sipas indikacionit. Vlerësimi mund të koordinohet me mjekun internist dhe analizat laboratorike për të ndërtuar një plan individual parandalimi ose ndjekjeje.