Alergjitë dhe astma te fëmijët

Si shfaqet astma te fëmijët

Astma te fëmijët shfaqet më shpesh me kollë, fishkëllimë gjatë frymëmarrjes, ndjesi shtrëngimi në gjoks dhe frymëmarrje të vështirësuar. Simptomat ndryshojnë: një fëmijë mund të jetë plotësisht mirë për javë të tëra dhe pastaj të ketë një periudhë me ankesa. Kolla që shfaqet gjatë natës ose në mëngjes herët, kolla pas vrapimit, të qeshurit ose të qarit dhe kolla që zgjat pas një ftohjeje janë shenja që pediatri i vlerëson me kujdes.

Te fëmijët e vegjël fishkëllima shpesh shkaktohet nga infeksione virale të frymëmarrjes dhe nuk do të thotë domosdoshmërisht astmë. Dyshimi për astmë rritet kur episodet përsëriten, kur ndodhin edhe pa ftohje, kur ka ekzemë ose rinit alergjik te fëmija dhe kur astma ose alergjia ekziston në familje. Prindi mund të ndihmojë shumë me një ditar të shkurtër: kur shfaqen simptomat, çfarë i paraprin dhe sa zgjasin.

Si vendoset diagnoza

Diagnoza bazohet kryesisht në historinë e simptomave dhe në ekzaminimin klinik. Pediatri dëgjon mushkëritë, vlerëson frymëmarrjen dhe kërkon faktorë nxitës si pluhuri, qentë ose macet, duhani, ajri i ftohtë, infeksionet dhe ushtrimi fizik. Në fëmijët që bashkëpunojnë, zakonisht nga mosha shkollore, spirometria mat rrjedhjen e ajrit dhe tregon nëse ka ngushtim të kthyeshëm të rrugëve të frymëmarrjes. Spirometria kryhet në klinikë kur indikohet.

Te fëmijët më të vegjël diagnoza është kryesisht klinike dhe mund të përforcohet me ecurinë gjatë kohës dhe me përgjigjen ndaj trajtimit të përshtatshëm. Një spirometri normale gjatë një periudhe pa simptoma nuk e përjashton astmën. Radiografia e gjoksit nuk është e nevojshme në çdo rast; kërkohet kur dyshohet për pneumoni, trup të huaj ose një shkak tjetër dhe, nëse indikohet, kryhet në shërbimin përkatës.

Çfarë është alergjia dhe si shfaqet

Alergjia mund të prekë hundën (rinit alergjik), sytë, lëkurën (ekzemë dhe urtikarie), rrugët e frymëmarrjes dhe sistemin tretës. Rinit alergjik shfaqet me teshtitje, hundë të bllokuar ose që rrjedh dhe kruajtje të hundës e të syve, shpesh sipas stinës ose pas kontaktit me pluhurin e shtëpisë, polenin ose kafshët. Kur nuk trajtohet, mund të prishë gjumin, përqendrimin në shkollë dhe të shtojë simptomat e astmës.

Alergjia ushqimore shfaqet zakonisht brenda minutave deri në dy orë pas ngrënies, me urtikarie, fryrje të buzëve ose fytyrës, të vjella, dhimbje barku ose, në raste të rënda, vështirësi në frymëmarrje. Një shqetësim tretës i vonuar ose i paqartë nuk është gjithmonë alergji. Mos hiqni ushqime nga dieta e fëmijës vetëm nga dyshimi, sepse ndalimet e panevojshme mund të sjellin mangësi ushqyese dhe e bëjnë ushqyerjen më të vështirë.

Testet alergjike dhe interpretimi i tyre

Testet e gjakut për IgE specifike dhe testet e lëkurës nuk janë një kontroll i përgjithshëm dhe nuk duhen kërkuar pa një dyshim klinik. Një test pozitiv tregon ndjeshmëri, por jo domosdoshmërisht sëmundje: fëmija mund të ketë rezultat pozitiv ndaj një ushqimi që e ha pa problem. Prandaj rezultati interpretohet gjithmonë së bashku me simptomat dhe historinë e reaksionit.

Ne ofrojmë interpretimin e testeve alergjike dhe të analizave të kryera jashtë klinikës, përfshirë numrin e eozinofileve dhe IgE totale, dhe orientimin për vlerësim të specializuar alergologjik kur nevojitet. Provokimi me ushqim, kur është i domosdoshëm, bëhet vetëm në kushte mjekësore të kontrolluara dhe jo në shtëpi.

Si trajtohet astma afatgjatë

Trajtimi ka dy synime: kontrollin e përditshëm të inflamacionit dhe lehtësimin e shpejtë të simptomave kur ato shfaqen. Barnat kontrolluese, zakonisht kortikosteroide të thithura në doza të vogla, merren rregullisht edhe kur fëmija ndihet mirë, sepse veprojnë duke parandaluar krizat. Barnat lehtësuese, që zgjerojnë shpejt bronket, përdoren sipas nevojës. Përdorimi i shpeshtë i barit lehtësues tregon se astma nuk është nën kontroll dhe kërkon rivlerësim.

Kortikosteroidet e thithura në dozat e rekomanduara për fëmijët kanë profil sigurie të mirë dhe frika e panevojshme prej tyre është një shkak i shpeshtë i trajtimit të papërshtatshëm. Teknika e inalimit ka rëndësi të madhe: te fëmijët e vegjël përdoret dhoma shpërndarëse me maskë ose me gojë, e njohur si spacer, dhe teknika kontrollohet në çdo vizitë. Mos ndryshoni vetë dozën ose barin dhe mos e ndërprisni trajtimin kontrollues pa udhëzim.

Plani i veprimit dhe parandalimi i krizave

Pediatri harton një plan me shkrim që përshkruan çfarë të bëhet kur simptomat janë të lehta, kur përkeqësohen dhe kur kërkohet ndihmë urgjente. Plani përfshin barnat, dozat, shenjat paralajmëruese dhe numrat e kontaktit. Kopja i jepet edhe çerdhes ose shkollës, së bashku me udhëzimet për përdorimin e inalatorit.

Zvogëloni kontaktin me nxitësit: asnjë duhan në shtëpi dhe në makinë, pastrim i rregullt i shtratit dhe i perdeve, lagështi nën kontroll dhe kujdes me kafshët kur ka alergji të provuar ndaj tyre. Vaksinimi sipas kalendarit dhe kontrolli i rregullt ndihmojnë të ulen infeksionet që shkaktojnë përkeqësime. Fëmija me astma të kontrolluar mund të bëjë sport dhe të ketë jetë normale; aktiviteti fizik nuk duhet ndaluar pa arsye.

Kontrollet rishikojnë simptomat, rritjen, teknikën e inalimit dhe nevojën për ndryshim të trajtimit. Ato caktohen çdo 6 muaj, më së shumti brenda një viti, ose më herët kur mjeku e çmon të arsyeshme, sidomos pas një krize ose kur simptomat e natës rishfaqen.

Kujdesi në Tirana Polyclinic: ofrojmë konsultë pediatrike, spirometri sipas indikacionit dhe interpretim të testeve alergjike e të analizave të kryera jashtë klinikës. Kur ka dyshim për alergji të rëndë ose astmë të pakontrolluar, fëmija orientohet drejt vlerësimit të specializuar.