Simptomat
- Dhimbje shumë e fortë në anë ose shpinë, që vjen me valë dhe shpesh zbret drejt ijës.
- Gjak në urinë, e dukshme ose mikroskopike.
- Të përziera dhe të vjella.
- Urinim i shpeshtë ose me djegie kur guri është pranë fshikëzës.
Një gur që qëndron në veshkë pa e penguar mund të mos japë simptoma dhe zbulohet rastësisht në ekografi.
Si formohen gurët dhe llojet
Gurët formohen kur urina bëhet e koncentruar dhe substanca si kalciumi, oksalati ose acidi urik kristalizohen. Më të shpeshtët janë gurët e kalciumit (oksalat), pastaj gurët e acidit urik, të lidhur me urinë acide dhe podagrën, ata të strovitit pas infeksioneve (infeksionet urinare) dhe të cistinës. Faktorët: pirja e pakët e lëngjeve, kripa e tepërt, dieta e pasur me proteina shtazore, mbipesha, historia familjare dhe disa sëmundje metabolike.
Diagnoza dhe kur një gur kalon vetë
Mjeku vlerëson dhimbjen, analizën e urinës, kreatininën dhe tregues të infeksionit. Ekografia e veshkave tregon gurët e mëdhenj dhe zgjerimin e sistemit kolektor. Tomografia kompjuterike pa kontrast, që nuk kryhet në klinikën tonë, rekomandohet në qendër tjetër kur diagnoza është e pasigurt ose planifikohet ndërhyrje. Guri me diametër deri rreth 5 mm kalon zakonisht vetë; guri më i madh ka gjasa më të vogla dhe mund të kërkojë ndërhyrje urologjike. Madhësia, vendndodhja, infeksioni dhe funksioni përcaktojnë vendimin.
Çfarë të bëni gjatë kolikës dhe si të parandaloni përsëritjen
Kolika renale është një nga dhimbjet më të forta, por në shumicën e rasteve guri kalon vetë dhe kujdesi shtëpiak plotëson trajtimin mjekësor. Dhimbja lehtësohet me analgjezikë të rekomanduar nga mjeku dhe me ngrohtësi lokale; qëndroni të lëvizshëm, sepse lëvizja mund të ndihmojë zbritjen e gurit. Pini lëngje normalisht, jo në mënyrë të detyruar gjatë dhimbjes së fortë. Nëse mjeku ju sugjeron, filtroni urinën me një sitë të imët për të kapur gurin; analiza e përbërjes së tij është shumë e dobishme për parandalimin. Pas kalimit, ruani gurin në një enë të pastër dhe sillni në vizitë.
Rreziku i përsëritjes pas një guri të parë është i konsiderueshëm në vitet pasuese, ndaj parandalimi ka vlerë. Synimi është një sasi urine prej të paktën 2–2,5 litrash në ditë, që zakonisht kërkon pirje prej rreth 2,5–3 litrash lëngje, kryesisht ujë, të shpërndara gjatë gjithë ditës dhe në mbrëmje. Kripa kufizohet në rreth 5 g në ditë, sepse natriumi rrit sekretimin e kalciumit në urinë. Proteinat shtazore (mish i kuq, të përpunuara) moderohen. Kalciumi nga ushqimi (qumështi, djathi) nuk duhet të shmanget, sepse lidh oksalatin në zorrë dhe ul thithjen e tij; kufizimi i tij mund të rrisë rrezikun. Ushqimet shumë të pasura me oksalat (spinaq, rhubarb, arra, çaj i fortë) merren me masë nëse keni gurë oksalati. Limoni dhe agrumet e tjerë rrisin citratin në urinë, që pengon kristalizimin. Për gurët e acidit urik, kontrolli i podagrës dhe i dietës mbështetëse është pjesë e planit.
Çfarë analizash dhe pyetjesh kanë rëndësi
Pas një guri të parë, mjeku zakonisht kërkon analizë gjaku (kreatininë, kalcium, acid urik) dhe urine; në gurët e përsëritur, në fëmijët, në gurët e shumtë ose në ata me sëmundje shoqëruese bëhet vlerësim metabolik më i plotë, përfshirë urinën 24-orëshe, që tregon sasinë e kalciumit, oksalatit, citratit dhe acidit urik. Kalciumi i lartë në gjak mund të tregojë hiperparatiroidizëm, që kërkon trajtim të veçantë.
Kontrolli periodik me ekografi ndjek gurët e mbetur në veshkë, sepse ata mund të rriten ose të zbresin. Pyetjet e dobishme: çfarë përbërje ka guri im; sa është rreziku i përsëritjes; a ka sëmundje shoqëruese që e nxisin; çfarë dietë konkrete më përshtatet; kur duhet të kthehem për kontroll. Nëse doni të ndiqeni, sillni raportet e ekografisë ose të CT të mëparshme.
Trajtimi dhe parandalimi
Në kolikë përdoren qetësues dhe, sipas mjekut, barna që lehtësojnë kalimin; antiinflamatorët përdoren me kujdes te pacientët me sëmundje të veshkave. Pirja e lëngjeve sipas këshillës së mjekut ndihmon, por të pirët me forcë gjatë dhimbjes së fortë nuk e shpejton kalimin. Litotripsia, ureteroskopia dhe procedura të tjera kryhen nga urologu në qendra të specializuara.
Parandalimi synon urinë të holluar: lëngje të mjaftueshme gjatë gjithë ditës, më pak kripë, proteina shtazore të moderuara dhe kalcium normal nga ushqimi, pa kufizim të tepruar. Analizat e gjakut dhe të urinës 24-orëshe përdoren në gurët e përsëritur. Kontrollet bëhen çdo 6 muaj deri në një vit, ose më shpejt kur mjeku e çmon të arsyeshme.
Kujdesi në Tirana Polyclinic: ofrojmë konsultë nefrologjike, ekografi abdominale dhe interpretim të analizave dhe të imazherisë së kryer jashtë.
Burimet kryesore
Ky informacion ka qëllim edukativ dhe nuk zëvendëson vizitën mjekësore. Mos e ndryshoni mjekimin pa u konsultuar. Përditësuar: tetor 2026.