Nefropatia diabetike dhe hipertensive

Si i dëmtojnë veshkat diabeti dhe hipertensioni

Në diabet, glicemia e lartë dëmton glomerulat, filtrat e veshkave, dhe i bën ato të lejojnë kalimin e albuminës në urinë. Shenja e parë është zakonisht rritja e lehtë e albuminës (mikroalbuminuria), më vonë ulet eGFR. Në hipertension, presioni i lartë trashon dhe ngushton enët e veshkave dhe çon në nefrosklerozë. Të dy procesët shpesh bashkëekzistojnë dhe e përshpejtojnë njëri-tjetrin (shih diabeti dhe tensioni).

Skrinimi: pse nevojitet çdo vit

Personat me diabet ose hipertension kontrollojnë të paktën një herë në vit raportin albuminë/kreatininë në urinë dhe kreatininën me eGFR. Rezultati pozitiv konfirmohet në 2 nga 3 mostra brenda tre deri gjashtë muajve, sepse ethet, ushtrimet dhe infeksionet urinare mund ta rrisin përkohësisht. Skrinimi zbulon dëmtimin përpara se funksioni të bjerë dhe kur ndërhyrja është më efektive. Për diabetin tip 1 skrinimi fillon disa vjet pas diagnozës.

Trajtimi

Baza është kontrolli i mirë i glicemisë (HbA1c e individualizuar) dhe i tensionit arterial (shpesh nën 130/80 mmHg, tension 13 me 8). Për albuminurinë, mjeku zgjedh barna që mbrojnë veshkat dhe vlerëson kaliumin e kreatininën pas fillimit. Disa barna të reja kundër diabetit kanë përfitim të provuar për veshkat dhe zemrën; zgjedhja bëhet nga mjeku sipas funksionit. Të tjera masa: ulja e kripës, ndalimi i duhanit, kontrolli i lipideve dhe i peshës.

Antiinflamatorët josteroidë shmangen. Kur funksioni bie, doza e metforminës dhe e barnave të tjera rishikohet. Njoftoni mjekun për të vjella e diarre që shkaktojnë dehidrim.

Çfarë mund të bëni vetë: matjet në shtëpi dhe zakonet e përditshme

Pacientët me diabet ose hipertension mund të ndikojnë shumë në ecurinë e veshkave përmes ndjekjes së rregullt. Matja e tensionit në shtëpi me aparat të vlerësuar, në pozicion të ulur pas pesë minutash pushimi, dy herë në mëngjes dhe dy në mbrëmje për një javë para vizitës, jep një pasqyrë më të besueshme sesa një matje e vetme në ambulancë. Synimi dhe barnat e tensionit vendosen nga mjeku; shënimet tuaja e ndihmojnë ta përshtasë trajtimin. Për glicemin, sipas udhëzimit, mund të përdoret vetëmatja ose sensori, dhe HbA1c kontrollohet çdo tre deri gjashtë muaj sipas stabilitetit.

Kripa ulet në rreth 5 g në ditë, që zakonisht ul tensionin me disa mmHg dhe e rrit efektin e barnave kundër proteinurisë. Diabeti kërkon edhe kujdes për ushqimin me karbohidrate me indeks të ulët glicemik, aktivitet të rregullt dhe ulje të peshës kur ka mbipeshë; një ulje prej 5–10% e peshës përmirëson ndjeshëm glicemin dhe tensionin. Duhani përshpejton dëmtimin renal dhe vaskular. Shmangni antiinflamatorët josteroidë, sepse në kombinim me barnat e tensionit dhe me diuretikët mund të shkaktojnë dëmtim akut të veshkave (“treshja e rrezikshme”).

Disa barna kundër diabetit (p.sh. metformina) rishikohen kur eGFR bie dhe ndalen përkohësisht gjatë dehidrimit; njoftoni mjekun për të vjella e diarre. Kujdesi për këmbët dhe kontrolli i syve vjetor plotësojnë mbrojtjen, sepse komplikimet e vogla të enëve zakonisht ecin bashkë.

Çfarë tregojnë analizat dhe pyetjet për vizitën

Tre tregues lexohen së bashku: eGFR (sa filtron veshka), raporti albuminë/kreatininë në urinë (sa dëmtim ka në filtër) dhe tensioni. Stadifikimi mbështetet te të dyja matjet e para; një eGFR e ruajtur me albuminuri të ngritur nuk është e njëjtë me një eGFR të ulur pa albuminuri. Përmirësimi i albuminurisë me trajtim shoqërohet me rrezik më të ulët të progresionit, ndaj ajo ndiqet si objektiv, jo vetëm si diagnozë.

Pyetjet e dobishme: sa është albuminuria ime dhe a po ulet; cilat barna kanë përfitim të provuar për veshkat dhe zemrën; çfarë synimi të glicemisë e tensionit kam; çfarë shenjash kërkojnë kontakt të shpejtë; kur do të bëhet kontrolli tjetër. Sillni ditarin e matjeve dhe listën e barnave.

Ndjekja dhe shërbimet

Kontrollet bëhen çdo 6 muaj deri në një vit, ose më shpejt kur mjeku e çmon të arsyeshme: tension, HbA1c, kreatininë, eGFR, albuminë në urinë, kalium dhe lipide. Kontrolli i syve dhe i këmbëve plotëson vlerësimin, sepse komplikimet e vogla të enëve shpesh ecin së bashku.

Kujdesi në Tirana Polyclinic: ofrojmë konsultë nefrologjike, monitorim 24-orësh të tensionit, ekografi abdominale dhe interpretim të analizave. Dializa dhe transplanti janë shërbime të qendrave të specializuara jashtë klinikës.