Infarkti i miokardit

Përmbledhje

Infarkti i miokardit ndodh kur furnizimi me gjak i një pjese të muskulit të zemrës ndërpritet për një kohë të gjatë dhe qelizat fillojnë të vdesin. Më shpesh shkaktohet nga një mpiksje gjaku që formohet mbi një pllakë aterosklerotike në një arterie koronare.

Sa më shpejt të rihapet arteria, aq më pak muskul zemre humbet. Prandaj koha është gjëja më e rëndësishme.

Shenjat paralajmëruese

• shtypje, shtrëngim, rëndim ose dhimbje në mes të gjoksit, që zgjat më shumë se disa minuta ose ikën dhe rikthehet
• dhimbja mund të përhapet në krah (sidomos të majtin), shpatull, nofull, qafë, shpinë ose në pjesën e sipërme të barkut
• djersë të ftohta
• vështirësi në frymëmarrje
• të përziera ose të vjella
• dobësi e papritur, marramendje

Gratë, të moshuarit dhe personat me diabet mund të kenë shenja më pak tipike — p.sh. vetëm gulçim, lodhje ekstreme ose të përziera — por dhimbja e gjoksit mbetet simptoma më e shpeshtë edhe te gratë. Mungesa e një dhimbjeje të fortë nuk e përjashton infarktin.

Çfarë duhet të bëni

1. Telefononi 127 menjëherë.
2. Uluni dhe qëndroni të qetë; mos bëni sforcime.
3. Ndiqni udhëzimet e operatorit për barnat (p.sh. aspirina) — tregoni nëse keni alergji ose probleme me gjakderdhje.
4. Mos drejtoni vetë makinën dhe mos humbni kohë duke kërkuar barna ose duke pritur që të kalojë.

Nëse personi humb ndjenjat dhe nuk merr frymë normalisht: telefononi 127, filloni masazhin kardiak sipas udhëzimit të operatorit dhe përdorni defibrilatorin automatik (AED) nëse ka një afër.

Diagnostikimi në spital

• EKG — brenda minutave të para pas mbërritjes.
• Troponina kardiake — analizë gjaku që tregon dëmtimin e muskulit; shpesh përsëritet pas disa orësh.
• Koronarografia — tregon arterien e bllokuar.

Një EKG e vetme normale ose një analizë shumë e hershme nuk e përjashton gjithmonë infarktin.

Trajtimi

• Angioplastika koronare me stent — hapja e arteries me balon dhe vendosja e një rrjete metalike.
• Barnat antitrombotike — antiagregantë dhe antikoagulantë.
• Tromboliza — barna që shpërbëjnë mpiksjen, kur angioplastika nuk mund të bëhet në kohë.
• Bajpasi koronar — në raste të caktuara.

Pas infarktit

Pas daljes nga spitali fillon faza po aq e rëndësishme: parandalimi i një infarkti të dytë.

• Rehabilitimi kardiak — program i mbikëqyrur ushtrimesh dhe edukimi.
• Marrja e rregullt e barnave — statina, antiagregantë, beta-bllokues, ACE-frenues dhe të tjerë sipas rastit. Mos i ndërprisni kurrë antiagregantët vetë, sidomos pas stentit — rrezikoni trombozën e stentit.
• Ndërprerja e plotë e duhanit.
• Kontrolli i tensionit, diabetit dhe LDL-kolesterolit (zakonisht synohet nën 55 mg/dL).
• Kontrolle të rregullta kardiologjike me EKG dhe ekokardiografi.

Rikthimi në punë, në aktivitetin fizik dhe në jetën intime përshtatet me ecurinë tuaj dhe këshillën e kardiologut.