Rrahje të shpejta të zemrës në qetësi

Përmbledhje

Në një të rritur në pushim, pulsi normal është 60–100 rrahje në minutë; shumica e njerëzve me kondicion të mirë kanë vlera më të ulëta. Takikardia do të thotë puls në qetësi mbi 100. Mund të jetë një reagim normal i trupit (ethe, ankth, kafe) ose shenjë e një çrregullimi që duhet kërkuar.

Ndërsa palpitacionet janë ndjesia që zemra rreh, takikardia është një vlerë e matur. Mund t’i ndieni të dyja bashkë, por jo gjithmonë.

Si ta matni pulsin

• uluni 5 minuta në qetësi, pa kafe, duhan ose ecje para matjes
• vendosni dy gishta (jo gishtin e madh) në kyçin e dorës, nën bazën e gishtit të madh
• numëroni rrahjet për 30 sekonda dhe shumëzoni me 2 (nëse ritmi është i parregullt, numëroni 60 sekonda)
• shënoni edhe nëse ritmi është i rregullt ose jo, dhe çfarë po ndieni

Aparatet e tensionit ose orët inteligjente japin zakonisht edhe pulsin; vlerat e tyre janë orientuese. Shënimet e disa ditëve i ndihmojnë shumë mjekut.

Shkaqet e zakonshme

• ankthi, stresi, frika dhe dhimbja
• kafeina, energjizuesit, duhani, alkooli
• ethet dhe infeksionet
• dehidratimi dhe humbja e gjakut
• anemia (shih anemia nga mungesa e hekurit)
• tiroide e tepërt (hipertiroidizëm); tiroidja e ulët jep zakonisht efektin e kundërt (shih hipotiroidizmi)
• barna: disa spraje për astmën, dekongjestionues, hormonet tiroide në dozë të tepërt
• shtatzënia dhe menopauza
• mungesa e kondicionit fizik

Shkaqe nga zemra

• Takikardia supraventrikulare — fillon e mbaron papritur, shpesh 150–220 rrahje në minutë
• Fibrilacioni atrial — puls i shpejtë dhe krejt i parregullt
• Takikardia ventrikulare — më e rrallë, por e rrezikshme, shpesh te sëmundjet e zemrës
• Insuficienca kardiake dhe sëmundjet e valvulave ose të muskulit të zemrës

Mjeku dallon midis këtyre me EKG dhe, kur episodet vijnë e ikin, me Holter.

Si vlerësohet

• Historia: kur fillon, sa zgjat, çfarë e nxit, ka të fikët ose dhimbje gjoksi, barnat, kafeja, alkooli.
• EKG — mund ta kapë ritmin kur ai është i pranishëm në vizitë.
• Holter EKG 24–48 orë — kur rrahjet vijnë e ikin (shih EKG apo Holter).
• Analizat e gjakut: hemoglobina, TSH, elektrolitet, glicemia.
• Ekokardiografia — për të parë strukturën dhe funksionin e zemrës (shih ekokardiografia).

Çfarë mund të bëni vetë

• ulni kafenë, energjizuesit, duhanin dhe alkoolin
• pini mjaftueshëm ujë dhe flini mjaftueshëm
• përpiquni të ulni stresin: frymëmarrje e ngadaltë, shëtitje, aktivitet fizik i butë
• mos ndryshoni vetë barnat; pyesni mjekun nëse dyshoni te një ilaç
• mbani një ditar me orën, pulsin dhe ndjesitë

Kur duhet kardiologu

• pulsi në qetësi është përsëri mbi 100 pa shkak të qartë
• rrahjet fillojnë e mbarojnë papritur ose janë krejt të parregullta
• keni marramendje, të fikët, dhimbje gjoksi ose dispne
• keni sëmundje të zemrës, hipertension, diabet ose histori familjare të vdekjes së papritur
• simptomat po bëhen më të shpeshta